không bị AI đào thải

 Theo mình, nếu nhìn thực tế 5–10 năm tới thì AI sẽ không đào thải tất cả nghề nghiệp, nhưng sẽ đào thải những người làm việc theo quy trình lặp lại mà không chịu thay đổi.

Để không bị AI đào thải, có vài điều quan trọng:

1. Học cách sử dụng AI thay vì né tránh nó.
   • Biết dùng ChatGPT, Claude, Gemini, DeepSeek...
   • Biết viết prompt tốt.
   • Biết kiểm tra và chỉnh sửa kết quả AI.
2. Hiểu sâu nghiệp vụ của ngành mình.
   • AI có thể viết code hoặc soạn văn bản.
   • Nhưng AI không tự biết quy trình vận hành của một nhà máy thủy điện, dây chuyền sản xuất hay quy định nội bộ của doanh nghiệp nếu không có người hướng dẫn.
   • Người hiểu nghiệp vụ sẽ biết đặt đúng bài toán cho AI.
3. Biết tự động hóa công việc.
   • Không chỉ làm nhanh hơn, mà còn tìm cách để máy làm những việc lặp đi lặp lại.
   • Ví dụ dùng Python, Power Automate, n8n, AI Agent... để giảm thời gian xử lý.
4. Rèn tư duy giải quyết vấn đề.
   • Doanh nghiệp không trả lương vì bạn biết dùng một công cụ.
   • Doanh nghiệp trả lương vì bạn giải quyết được vấn đề.
5. Liên tục học.
   • AI thay đổi rất nhanh.
   • Những người dành vài giờ mỗi tuần để cập nhật công nghệ sẽ có lợi thế lớn sau vài năm.

---

Với kỹ sư như bạn

Ví dụ bạn là kỹ sư hệ thống điện, trước đây công việc có thể là:

• Chấm công.
• Làm biên bản.
• Quản lý hồ sơ.
• Báo cáo Excel.
• Tính lương.
• Thi trắc nghiệm.

Ngày nay, bạn có thể xây dựng:

• Hệ thống HRM.
• Hệ thống thi trực tuyến.
• AI Assistant.
• Công cụ lập biên bản tự động.

Đó là ví dụ của việc chuyển từ người trực tiếp làm việc sang người tạo ra công cụ để công việc được thực hiện hiệu quả hơn. Kiểu chuyển đổi này thường giúp giá trị của bạn tăng lên thay vì giảm đi.

Điều AI khó thay thế

Hiện nay AI vẫn còn hạn chế ở những việc cần:

• Hiểu bối cảnh thực tế của doanh nghiệp.
• Giao tiếp và phối hợp với con người.
• Ra quyết định khi thông tin không đầy đủ.
• Chịu trách nhiệm về kết quả.
• Sáng tạo giải pháp mới từ kinh nghiệm thực tế.

Vì vậy, nếu bạn kết hợp kiến thức chuyên môn + hiểu nghiệp vụ + biết tận dụng AI, bạn thường sẽ có lợi thế hơn cả người chỉ giỏi chuyên môn mà không dùng AI, hoặc người chỉ biết AI nhưng không hiểu ngành.

Có một câu mình thấy phản ánh khá đúng xu hướng hiện nay:

AI không làm giảm giá trị của chuyên gia. AI làm giảm giá trị của những công việc mà chuyên gia từng phải làm thủ công. Giá trị ngày càng nằm ở người biết kết hợp chuyên môn với AI để tạo ra kết quả tốt hơn.

Nội dung chính